اسم، نسب و لقب
یعلی بن منیه و یا این که یعلی بن امیة بن ابیعبیدة[۱] از فامیل بنیتمیم بود[۲] و با کنیه ابوصفوان[۳] و لقب اباخالد از وی حافظه می شد.[۴] استدلال منسوب شدن وی به دو اسم این میباشد که در بعضا مورد ها به بابا و در موردها دیگر به مامان یا این که جدهاش منیه نسبت داده شده میباشد.[۵] اما انتساب وی به مامان یا این که جدهاش مشهورتر میباشد.[۶] در مورادی از وی با اسم یعلی بن منبه نیز خاطر تاج گل در مشهد گردیدهاست.[۷]
تاج گل مصنوعی در مشهد
تاج گل ترحیم در مشهد
تاج گل تبریک در مشهد
تاج گل خیریه در مشهد
تاج گل تسلیت مشهد
تاج گل ترحیم مشهد
تاج گل افتتاحیه مشهد
تاج گل طبیعی مشهد
تشریفات بزرگ مشهد
یعلی و پدرش در حین نادانی از همپیمانان بستگان قریش بودهاند[۸] اما برخی این همپیمانی را با قوم عبدالمطلب[۹] یا این که نوفل بن عبد و بنده مناف[۱۰] و یا این که عبدشمس دانستهاند.[۱۱] وی داماد زُبیر بن عَوام بود.[۱۲]
یعلی را دارنده سکوای گرانقدر، از سخاوتمندان مجال خویش[۱۳] و مالک فتوا در مکه دانستهاند.[۱۴]
صحابی پیامبر پروردگار
یعلی بن منیه، از صحابه نبی بوده میباشد[۱۵] وی در فتح مکه، مسلمان شد.[۱۶] بنابر نقلی یعلی همپا با بابا، اخوی[۱۷] و خواهرش[۱۸] نزد رسول(ص) رفت و مسلمان شد. با این حالا علی نمازی شاهرودی (درگذشت: ۱۳۶۴ش) رجالشناس شیعه، از وی به «شرار اصحاب فرستاده(ص)» خاطر نموده است.[۱۹] در کتاب شرف النبی روایتی آمده که وی شاهد اعجازای از نبی آفریدگار(ص) بوده میباشد.[۲۰]
یعلی روایاتی از فرستاده(ص) نقل کرده[۲۱] که تعداد آن ها در برخی منابع به ۲۸ گزینه می رسد[مستلزم منبع] سه قصه به نقل وی، در درست بخاری و درست مسلم آمده میباشد.[۲۲]
یعلی و پدرش بعد از فتح مکه به مدینه سفر کردند. به نقل از ابنعبدالبر صحابهنگار، آن ها از فرستاده(ص) تقاضا کردند که جزو مهاجران شمرده گردد ولی رسول چراکه سفر آنها بعد از فتح مکه بود با درخواستشان موافق نکرد.[۲۳] با این درحال حاضر بلاذری در انساب الاشراف، روایتی از پذیرفتهشدن درخواست آنها با شفاعت عباس بن عبدالمطلب، عموی رسول نقل نموده است[۲۴]
حضور در غزوات
یعلی بن منیه در مبارزههای تبوک،[۲۵] حنین و طائف در سپاه رسول(ص) حضور داشت.[۲۶] وی ملازمت و همراهی با رسول(ص) در تبوک را از شایسته ترین شغل های خویش میداند؛[۲۷] روایتهایی مرتبط با حضور وی درین پیکار و سوالهای شرعی وی از فرستاده(ص) گزارش شدهاست.[۲۸]
حکمرانی بر یمن
یعلی بن منیه بعداز مرگ باذان به دستور رسول(ص) حکمرانی بخشی از یمن را در چنگ گرفت.[۲۹] او در حین ابوبکر، امارت ناحیه خولان را به ذمه داشت.[۳۰] وی برای تقابل با اصحاب مقام به حُلوان نبی شد[۳۱] و آنهارا باخت اعطا کرد و غنائمی بهدست آورد.[مستلزم منبع] [یادداشت ۱]
وی در عصر قدمت بن خطاب، فرمان دار مناطقی از یمن زیرا نجران،[۳۲] طائف[۳۳] و صنعا[۳۴] بود[۳۵] همینطور در مسافرت خلیفه دوم به شام اورا ملازمت کرد؛[۳۶] وی در اواخر خلافت قدمت آیتم غضب وی قرار گرفت و عزل شد، و قدمت از وی خواست تا با پای پیاده از یمن به مدینه برگردد که بعداز پنج یا این که شش روز پیادهروی خبر مرگ قدمت را شنید، و با مرکب خویش را به عثمان در مدینه رساند.[۳۷]
یعلی در زمان خلافت عثمان از مشاوران خلیفه[۳۸] و والی صنعا[۳۹] در یمن بوده میباشد. امام علی(ع) اورا از امارت یمن بیرون کرد.[۴۰]
به نقل از تاریخنگاران، یعلی در عصر حکمرانی بر یمن اولی کسی بود که از تاریخ هجری قمری در طومارها بهره مند شد.[۴۱] وی منصب قضاوت در یمن را نیز بر ذمه داشته میباشد.[۴۲]
پناه مالی از اصحاب جمل
یعلی بن منیه را از صحنهگردانان اساسی پیکار جمل دانستهاند[۴۳] وی به افرادی که برای انتقام خونخواهی عثمان قیام میکردند، وعده داده بود که سلاح در چنگ آن ها قرار خواهد بخشید.[۴۴] او در تشویق و تحریک عایشه برای تبری یافت کردن از قاتلان عثمان و یاروهمدم شدن با شورشیان نقش داشت[۴۵] و در کنار عبدالله بن عامر، وظیفه حمایت مالی سپاه جمل را بر ذمه گرفت.[۴۶]
یعلی در این شیوه از خراج یمن منفعت گرفت.[۴۷] او با همین گنج اموال فراوانی را برای سپاه خرج کرد[۴۸] و هفتاد نفر از قریش را تجهیز[۴۹] و به طلحه و زبیر کمکی چهارصد هزار درهمی کرد[۵۰] و سلاح و امکانات برای سپاهیان جمل آماده نمود؛[۵۱] بهسیرتکاملای که هر جنگجویی را به سلاح و اسب مجهز ایجاد کرد و افزون بر آن به هر رزمنده ۳۰ دینار بهتیتر مواجب پرداخت کرد.[۵۲] شتر عایشه نیز بوسیله یعلی به مبلغ هشتاد[۵۳] یا این که دویست دینار خریداری شد.[۵۴]
در برخی از احادیث منقول از امام علی(ع)، یعلی شخصی خیانت کار و فاجر[۵۵] و همینطور سریعترین عموم در فتنهانگیزی[۵۶] و پشتوانه مالی کودتا معرفی گردیدهاست؛[۵۷] امام علی(ع) در حدیثی دیگر، از وی بهتیتر یک کدام از ثروتمندترین اشخاص مذکور و این موضوع را در کنار شجاعت زبیر، سخاوت یا این که عبادت طلحه و محبوبیت عایشه، سبب ساز دشواری وضعیت خویش در نبرد جمل دانسته میباشد.[۵۸]
یعلی چه طور تروثمند شد؟
یعلی را از ثروتمندان مکه[۵۹] که قیمت بخشی از میزان داراییاش تا سیصد هزار درهم گزارش گردیدهاست.[۶۰] جمعای معتقدند که گنج یعلی بهواسطه حضورش در کنار عثمان بن عفان به دست آمده[۶۱] و برهمین اساس اسم وی در فهرست صحابهای آمده که در حین عثمان به گنج متعددی رسیدهاند.[۶۲] گزارشهایی نیز درباره سوءاستفاده وی از بیتالمال نقل گردیده است.[۶۳]
یعلی بعداز آنکه از سوی امام علی(ع) از حکومت یمن عزل شد، خراج یمن را با خویش به مکه پیروزی[۶۴] که معیار آن نزدیک به ۴۰۰[۶۵] تا ۶۰۰ شتر، و مبلغ ۶۰۰ هزار درهم برآورد گردیدهاست.[۶۶]
فرصت مرگ
یعلی بن منیه بعداز باخت در نزاع جمل گریز کرد و به گفته ذهبی، مولف کتاب تاریخ الاسلام، تا اواخر خلافت معاویة بن ابیسفیان زنده بود.[۶۷] ابنعبدالبر در الإستیعاب، نقلی را آورده میباشد که بر پایه ی آن، یعلی بهرغم آنکه در نزاع جمل در کنار عایشه و علیه امام علی(ع) جنگید، البته در نزاع صفین در کنار امام علی(ع) حضور داشت[۶۸] و در سال ۳۷ق[۶۹] یا این که ۳۸ق[۷۰] در رکاب وی به شهید شدن رسید.[۷۱] بر این شالوده بعضا زیرا عبدالله مامقانی اورا سرنوشت بهنه معرفی کردهاند.[۷۲] با این درحال حاضر گزارشی نیز مذکور که بر پایه ی آن، یعلی تا سال ۴۷ قمری زنده بوده میباشد.[۷۳]
اسم، نسب و لقب
یعلی بن منیه و یا این که یعلی بن امیة بن ابیعبیدة[۱] از فامیل بنیتمیم بود[۲] و با کنیه ابوصفوان[۳] و لقب اباخالد از وی حافظه می شد.[۴] استدلال منسوب شدن وی به دو اسم این میباشد که در بعضا مورد ها به بابا و در موردها دیگر به مامان یا این که جدهاش منیه نسبت داده شده میباشد.[۵] اما انتساب وی به مامان یا این که جدهاش مشهورتر میباشد.[۶] در مورادی از وی با اسم یعلی بن منبه نیز خاطر تاج گل در مشهد گردیدهاست.[۷]
تاج گل مصنوعی در مشهد
تاج گل ترحیم در مشهد
تاج گل تبریک در مشهد
تاج گل خیریه در مشهد
تاج گل تسلیت مشهد
تاج گل ترحیم مشهد
تاج گل افتتاحیه مشهد
تاج گل طبیعی مشهد
تشریفات بزرگ مشهد
یعلی و پدرش در حین نادانی از همپیمانان بستگان قریش بودهاند[۸] اما برخی این همپیمانی را با قوم عبدالمطلب[۹] یا این که نوفل بن عبد و بنده مناف[۱۰] و یا این که عبدشمس دانستهاند.[۱۱] وی داماد زُبیر بن عَوام بود.[۱۲]
یعلی را دارنده سکوای گرانقدر، از سخاوتمندان مجال خویش[۱۳] و مالک فتوا در مکه دانستهاند.[۱۴]
صحابی پیامبر پروردگار
یعلی بن منیه، از صحابه نبی بوده میباشد[۱۵] وی در فتح مکه، مسلمان شد.[۱۶] بنابر نقلی یعلی همپا با بابا، اخوی[۱۷] و خواهرش[۱۸] نزد رسول(ص) رفت و مسلمان شد. با این حالا علی نمازی شاهرودی (درگذشت: ۱۳۶۴ش) رجالشناس شیعه، از وی به «شرار اصحاب فرستاده(ص)» خاطر نموده است.[۱۹] در کتاب شرف النبی روایتی آمده که وی شاهد اعجازای از نبی آفریدگار(ص) بوده میباشد.[۲۰]
یعلی روایاتی از فرستاده(ص) نقل کرده[۲۱] که تعداد آن ها در برخی منابع به ۲۸ گزینه می رسد[مستلزم منبع] سه قصه به نقل وی، در درست بخاری و درست مسلم آمده میباشد.[۲۲]
یعلی و پدرش بعد از فتح مکه به مدینه سفر کردند. به نقل از ابنعبدالبر صحابهنگار، آن ها از فرستاده(ص) تقاضا کردند که جزو مهاجران شمرده گردد ولی رسول چراکه سفر آنها بعد از فتح مکه بود با درخواستشان موافق نکرد.[۲۳] با این درحال حاضر بلاذری در انساب الاشراف، روایتی از پذیرفتهشدن درخواست آنها با شفاعت عباس بن عبدالمطلب، عموی رسول نقل نموده است[۲۴]
حضور در غزوات
یعلی بن منیه در مبارزههای تبوک،[۲۵] حنین و طائف در سپاه رسول(ص) حضور داشت.[۲۶] وی ملازمت و همراهی با رسول(ص) در تبوک را از شایسته ترین شغل های خویش میداند؛[۲۷] روایتهایی مرتبط با حضور وی درین پیکار و سوالهای شرعی وی از فرستاده(ص) گزارش شدهاست.[۲۸]
حکمرانی بر یمن
یعلی بن منیه بعداز مرگ باذان به دستور رسول(ص) حکمرانی بخشی از یمن را در چنگ گرفت.[۲۹] او در حین ابوبکر، امارت ناحیه خولان را به ذمه داشت.[۳۰] وی برای تقابل با اصحاب مقام به حُلوان نبی شد[۳۱] و آنهارا باخت اعطا کرد و غنائمی بهدست آورد.[مستلزم منبع] [یادداشت ۱]
وی در عصر قدمت بن خطاب، فرمان دار مناطقی از یمن زیرا نجران،[۳۲] طائف[۳۳] و صنعا[۳۴] بود[۳۵] همینطور در مسافرت خلیفه دوم به شام اورا ملازمت کرد؛[۳۶] وی در اواخر خلافت قدمت آیتم غضب وی قرار گرفت و عزل شد، و قدمت از وی خواست تا با پای پیاده از یمن به مدینه برگردد که بعداز پنج یا این که شش روز پیادهروی خبر مرگ قدمت را شنید، و با مرکب خویش را به عثمان در مدینه رساند.[۳۷]
یعلی در زمان خلافت عثمان از مشاوران خلیفه[۳۸] و والی صنعا[۳۹] در یمن بوده میباشد. امام علی(ع) اورا از امارت یمن بیرون کرد.[۴۰]
به نقل از تاریخنگاران، یعلی در عصر حکمرانی بر یمن اولی کسی بود که از تاریخ هجری قمری در طومارها بهره مند شد.[۴۱] وی منصب قضاوت در یمن را نیز بر ذمه داشته میباشد.[۴۲]
پناه مالی از اصحاب جمل
یعلی بن منیه را از صحنهگردانان اساسی پیکار جمل دانستهاند[۴۳] وی به افرادی که برای انتقام خونخواهی عثمان قیام میکردند، وعده داده بود که سلاح در چنگ آن ها قرار خواهد بخشید.[۴۴] او در تشویق و تحریک عایشه برای تبری یافت کردن از قاتلان عثمان و یاروهمدم شدن با شورشیان نقش داشت[۴۵] و در کنار عبدالله بن عامر، وظیفه حمایت مالی سپاه جمل را بر ذمه گرفت.[۴۶]
یعلی در این شیوه از خراج یمن منفعت گرفت.[۴۷] او با همین گنج اموال فراوانی را برای سپاه خرج کرد[۴۸] و هفتاد نفر از قریش را تجهیز[۴۹] و به طلحه و زبیر کمکی چهارصد هزار درهمی کرد[۵۰] و سلاح و امکانات برای سپاهیان جمل آماده نمود؛[۵۱] بهسیرتکاملای که هر جنگجویی را به سلاح و اسب مجهز ایجاد کرد و افزون بر آن به هر رزمنده ۳۰ دینار بهتیتر مواجب پرداخت کرد.[۵۲] شتر عایشه نیز بوسیله یعلی به مبلغ هشتاد[۵۳] یا این که دویست دینار خریداری شد.[۵۴]
در برخی از احادیث منقول از امام علی(ع)، یعلی شخصی خیانت کار و فاجر[۵۵] و همینطور سریعترین عموم در فتنهانگیزی[۵۶] و پشتوانه مالی کودتا معرفی گردیدهاست؛[۵۷] امام علی(ع) در حدیثی دیگر، از وی بهتیتر یک کدام از ثروتمندترین اشخاص مذکور و این موضوع را در کنار شجاعت زبیر، سخاوت یا این که عبادت طلحه و محبوبیت عایشه، سبب ساز دشواری وضعیت خویش در نبرد جمل دانسته میباشد.[۵۸]
یعلی چه طور تروثمند شد؟
یعلی را از ثروتمندان مکه[۵۹] که قیمت بخشی از میزان داراییاش تا سیصد هزار درهم گزارش گردیدهاست.[۶۰] جمعای معتقدند که گنج یعلی بهواسطه حضورش در کنار عثمان بن عفان به دست آمده[۶۱] و برهمین اساس اسم وی در فهرست صحابهای آمده که در حین عثمان به گنج متعددی رسیدهاند.[۶۲] گزارشهایی نیز درباره سوءاستفاده وی از بیتالمال نقل گردیده است.[۶۳]
یعلی بعداز آنکه از سوی امام علی(ع) از حکومت یمن عزل شد، خراج یمن را با خویش به مکه پیروزی[۶۴] که معیار آن نزدیک به ۴۰۰[۶۵] تا ۶۰۰ شتر، و مبلغ ۶۰۰ هزار درهم برآورد گردیدهاست.[۶۶]
فرصت مرگ
یعلی بن منیه بعداز باخت در نزاع جمل گریز کرد و به گفته ذهبی، مولف کتاب تاریخ الاسلام، تا اواخر خلافت معاویة بن ابیسفیان زنده بود.[۶۷] ابنعبدالبر در الإستیعاب، نقلی را آورده میباشد که بر پایه ی آن، یعلی بهرغم آنکه در نزاع جمل در کنار عایشه و علیه امام علی(ع) جنگید، البته در نزاع صفین در کنار امام علی(ع) حضور داشت[۶۸] و در سال ۳۷ق[۶۹] یا این که ۳۸ق[۷۰] در رکاب وی به شهید شدن رسید.[۷۱] بر این شالوده بعضا زیرا عبدالله مامقانی اورا سرنوشت بهنه معرفی کردهاند.[۷۲] با این درحال حاضر گزارشی نیز مذکور که بر پایه ی آن، یعلی تا سال ۴۷ قمری زنده بوده میباشد.[۷۳]
اهمیت انتخاب تاج گل مناسب